Mentor là ai? Công việc của họ là gì?

5
(2)

Mentor là người cố vấn có nhiều kinh nghiệm, có nhiệm vụ hướng dẫn một người ít kinh nghiệm hơn bằng cách đưa ra những định hướng, giới thiệu cơ hội cho họ.

Mentor là gì?

Mentor là từ tiếng Anh có nghĩa là người cố vấn, họ đóng vai trò là người giám sát, hỗ trợ sự phát triển trong công việc kinh doanh, sản xuất thậm chí là hỗ trợ tâm lý cho mentee (người được cố vấn) thông qua sự chỉ dẫn, hỗ trợ, tư vấn hoặc nâng đỡ các mentee. Họ là những người có kinh nghiệm hơn người được cố vấn trong một lĩnh vực nào đó, chứ không bó hẹp với chức danh. Đó có thể là sếp, cũng có thể là giáo viên, một người bạn mới gặp được trong một diễn đàn hoặc hội thảo, hay thậm chí bố mẹ của bạn cũng có thể là mentor. Các mentor luôn là người đi trước, có nhiều kinh nghiệm để sẽ chia và đưa ra những lời khuyên bổ ích, chính xác nhất. Để giúp đỡ và hổ trợ một người nào đó phát triển sự nghiệp và đạt được những mục tiêu cá nhân, thì ngoài những kỹ năng cần có của một mentor giỏi, thì giữa mentor và mentee phải duy trì được mối quan hệ tốt đẹp dựa trên niềm tin và sự tôn trọng lẫn nhau.

Trên thế giới, có rất nhiều những mối quan hệ giữa mentor và mentee nổi tiếng đã được ghi nhận như:

– Steven Jobs, cựu CEO quá cố của Apple Inc. từng là mentor cho Mark Zuckerberg CEO của Facebook.

– Nhạc sĩ Woody Guthrie, người đã để lại một di sản âm nhạc gồm hàng trăm bài hát về chính trị, truyền thống và trẻ em như “This Land is Your Land” là người hướng dẫn của ca sĩ – nhạc sĩ Bob Dylan.

– Cựu chủ tịch Trường Morehouse, tiến sĩ Benjamin Mays, một nhà phê bình thẳng thắn về vấn đề phân biệt chủng tộc trước khi phong trào dân quyền hiện đại trỗi dậy, là người hướng dẫn cho Martin Luther King.

– Christian Dior là người đã dìu dắt đồng nghiệp thiết kế thời trang cao cấp Yves St. Laurent.

– Ông trùm kinh doanh người Mỹ Warren Buffett-người được coi là nhà đầu tư thành công nhất của thế kỷ 2, Giám đốc điều hành của Berkshire Hathaway đã hướng dẫn người đồng sáng lập Microsoft, Bill Gates…

Tại sao nên cần một người Mentor trong quá trình khởi nghiệp

–  Một mentor không chỉ là người thầy giúp bạn giải quyết các vấn đề bạn quan tâm mà họ còn là những người bạn luôn lắng nghe và sẵn sàng chia sẽ những khó khăn mà bạn gặp phải. Nhất là trong giai đoạn bắt đầu sự nghiệp của bạn.

– Mentor giúp bạn hiểu được bản thân mình đang tiến lên hay là thụt lùi: Bản thân mỗi người sẽ khó có thể nhận ra được những ưu điểm hoặc khuyết điểm của mình, mentor chính là người nhận ra rõ nhất. Họ là người luôn sát cánh bên bạn nên sẽ nhìn rõ được sự tiến bộ hay thụt lùi để đưa ra những lời khuyên thích hợp.

– Mentor là những người đi trước và nhiều kinh nghiệm: Là những người đã trải qua những thành công và thất bại trước bạn, họ sẽ luôn dành cho bạn những lời khuyên chính xác trong mọi tình huống xảy ra.

– Mentor đóng vai trò vô cùng quan trọng nếu bạn đang trong giai đoạn khởi nghiệp. Họ sẽ cho bạn những lời khuyên đúng đắn trong việc chọn lựa giữa khỏi nghiệp và tiếp tục công việc cũ. Họ tư vấn cho bạn con đường của mình đi đã đúng hướng hay chưa? Trong các giai đoạn tiếp theo, khi những vấn đề khó khăn trong kinh doanh bắt đầu nảy sinh như khả năng bán hàng, vốn, các xung đột trong nội bộ phát sinh…thì các mentor là người giúp đỡ bạn giải quyết các khó khăn đó. Và ngay khi doanh nghiệp của bạn đã phát triển, bạn cũng cần có mentor để giúp bạn luôn giữ được sự ổn định, bền vững của doanh nghiệp.

Mentor làm gì để phát triển mentee? Một mentor giỏi cần có những yêu cầu gì?

Mentor làm gì để phát triển mentee?

– Put the relationship before the mentorship– Đặt quan hệ giữa hai con người lên trên quan hệ cố vấn: Để việc mentor thành công, cần phải có một quan hệ gần gũi, chặt chẽ giữa hai người. Quan hệ này được xây dựng dựa trên hệ giá trị của người mentor. Nếu mentor trở thành một trách nhiệm hoặc gánh nặng, giống như trách nhiệm của sếp đối với nhân viên thì quan hệ mentor và mentee đó sẽ chẳng dài lâu và không bao giờ hiệu quả.

– Focus on character rather competency– Tập trung vào tính cách chứ không phải khả năng: Với những người mentor có tâm, giúp bạn hình thành tính cách, giá trị, nhận thức về bản thân, sự thông cảm và tôn trọng người khác. Họ hiểu rằng những phẩm chất tốt sẽ giúp bạn thành công chứ không phải chỉ là kỹ năng và kỹ thuật.

– Shout loudly with your optimism, and keep quiet with your cynism – Nói về sự lạc quan, giữ im lặng với sự hoài nghi: Khi bạn trình bày một ý tưởng mới nào đó, người mentor giỏi là người sẽ truyền thêm năng lượng cho bạn, giúp bạn luôn lạc quan trong mọi hoàn cảnh.

– More loyal to their mentee than they are to their company – Nghĩ cho học trò của mình hơn là công ty/ tổ chức: Người làm mentor cần phải nhìn thấy tiềm năng thật sự của mentee, khuyến khích họ phát triển tiềm năng và giá trị của bản thân.

Để trở thành một mentor tốt, thì bạn phải đáp ứng được những yêu cầu sau:

– Có kinh nghiệm: Thường thì mentor có tuổi đời hoặc tuổi nghề lớn hơn người làm mentee để có thể chia sẽ kinh nghiệm và đưa ra những lời khuyên hợp lý.

– Tính cách: Người làm mentor nên là người có được tính cách khiến các mentee kính trọng. Từ đó các mentee sẽ cố gắng học theo cách sống và tư duy của người làm mentor vì đó là những cá nhân có tiêu chuẩn đạo đức rõ ràng và tích cực.

– Có cùng mục tiêu: Việc này sẽ gia tăng cơ hội thành công của người được tư vấn và chỉ bảo. Các mentee có thể rút ngắn thời gian mà họ tiếp cận, làm quen và xử lý nhuần nhuyễn các vấn đề trong thực tế, nâng cao hiệu suất mà giảm thiểu nguy cơ không thành công.

– Có sẵn thời gian: Người chỉ đạo và hỗ trợ dù là tinh thần hay kiến thức, kỹ năng cho chủ doanh nghiệp luôn cần phải có thời gian mới làm tốt được việc đó.

– Có sự quan tâm: Ngoài kỹ năng công việc thì việc mentor có mối quan hệ gắn kết gần gũi với mentee là một ưu điểm lớn. Họ sẽ theo sát học trò của mình và thúc đẩy người đó thành công, sự động viên mang tính tinh thần và tình cảm đôi lúc còn giá trị lớn hơn cả hỗ trợ về kiến thức.

– Tính lạc quan: Việc kinh doanh cũng như cuộc sống không phải lúc nào cũng dễ dàng, mentor cần luôn có thái độ lạc quan để học trò của họ cũng tích cực theo để đối mặt hiệu quả với những thách thức của thị trường.

– Tin tưởng vào mentee: Đây là yếu tố cần thiết của một mentor, người tư vấn phải là người tin tưởng vào kỹ năng hoặc khả năng của người mà mình hỗ trợ. Vì nếu không tin tưởng thì họ sẽ không dùng hết năng lực và kiến thức của họ trong việc hỗ trợ và người được hỗ trợ sẽ rất khó có thể thành công trong sự nghiệp.

– Cởi mở và trung thực: Mối quan hệ thầy trò này chỉ có thể mang lại lợi ích lớn nhất khi cả hai cùng chia sẻ được cùng nhau kinh nghiệm và thông tin trong cuộc sống cũng như công việc. Sự cởi mở và chân thành giúp gây dựng niềm tin giữa hai bên và gắn kết họ chặt chẽ hơn.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể đáp ứng được hết tất cả những yêu cầu này, điều quan trọng là bạn nên suy xét để có thể chọn cho mình một mentor phù hợp.

Các phương pháp mentoring phổ biến trên thế giới

Mentoring là một mối quan hệ đặc biệt, tự nguyện giữa hai bên. Để tham gia mối quan hệ này, cả hai bên cần thật sự nhận thức được rằng việc trở thành mentor và mentee là có ích cho mình cho cả hai. Mối quan hệ mentoring, khác với mối quan hệ huấn luyện, đào tạo, là mối quan hệ lâu dài và dựa trên nền tảng tôn trọng, chia sẽ và tự nguyện của cả hai bên.

– Mô hình mentoring 1:1: Đây là mô hình phổ biến nhất, 1 mentor sẽ hướng dẫn 1 mentee, là mô hình được ưa chuộng nhất vì nó giúp cả hai bên đều có thể phát triển, trưởng thành lên cùng nhau. Tuy nhiên, điểm hạn chế của mô hình này là thiếu những mentor có khả năng cam kết cao, hỗ trợ hết mình cho mentee.

– Mô hình mentoring dựa trên nguồn lực: Mô hình này cũng khá giống với mô hình mentoring 1:1, với mô hình này, các mentor sẽ đưa tên vào danh sách mentor và các mentee sẽ lựa chọn họ, chủ động liên hệ và xin hỗ trợ từ mentor. Hạn chế của mô hình này là dễ dẫn đến tình trạng không hợp ý giữa mentor và mentee.

– Mô hình metoring theo nhóm: Mô hình này đòi hỏi một mentor phải theo dõi, hướng dẫn cho 4-6 mentee một lúc. Các cuộc gặp gỡ sẽ diễn ra định kì hàng tháng và thảo luận về nhiều vấn đề khác nhau đồng thời giúp đỡ nhau học hỏi, phát triển kỹ năng, kiến thức. Điểm hạn chế của mô hình này là khó để xây dựng được mối quan hệ gắn bó giữa mentor và mentee cũng như sắp xếp thời gian gặp gỡ cho tất cả các thành viên trong nhóm.

– Mô hình mentoring dựa trên đào tạo: Mô hình này gắn bó với một chương trình huấn luyện. Một mentor sẽ được phân công đào tạo, phát triển kĩ năng đào tạo một mentee. Đây là mô hình ít được áp dụng vì nó chỉ hạn chế trong một môn học, chương trình đào tạo nhất định.

– Mô hình mentoring cho cấp quản lý/ điều hành: Đây là cách hiệu quả nhất để xây dựng mô hình mentoring trong một doanh nghiệp. Nó giúp phát triển kỹ năng và kiến thức về mentoring nhanh nhất và rất phù hợp cho các công ty có quy mô nhỏ, tuy nhiên điểm hạn chế của nó là mô hình này có hiệu quả hay không lại phụ thuộc vào sự hiểu biết và trải nghiệm về metoring của người quản lý.

Những điều một Mentor sẽ làm cho bạn

– Giúp bạn có một cái nhìn dài hạn về sự tăng trưởng và phát triển của bạn.

– Giúp bạn nhìn thấy điểm đến nhưng không cung cấp cho bạn bản đồ chi tiết để đến đó.

– Động viên, khuyến khích và cổ vũ, nhưng tuyệt đối không cho bạn câu trả lời “Phải làm thế nào”.

Những điều một Mentor sẽ không làm cho bạn

– Không đưa ra các chỉ dẫn chi tiết trong công việc như một Coach(huấn luyện viên), như đã giải thích ở trên.

– Không cho bạn biết chi tiết làm thế nào để đạt các mục tiêu đã đề ra.

– Không hỗ trợ bạn về các vấn đề giao dịch, ngắn hạn.

Sự khác nhau giữa Mentor và Coaching

Thoạt nghe bạn có thể thấy Mentor và Coaching có vẻ giống nhau nhưng thật sự không phải vậy.

Các thuật ngữ như Mentor và Coaching thường được dùng thay thế cho nhau và gây nhiều hiểu lầm cho người nghe. Dù nhiệm vụ gần tương tự là hỗ trợ giúp đỡ sự phát của một ai đó, ở nhiều ngành học khác nhau trong thực tế.

Mentor sẽ có mối quan hệ thân thiết lâu dài tập trung vào việc hỗ trợ sự tăng trưởng và phát triển của người được hướng dẫn. Với kinh nghiệm của mình Metor sẽ hướng dẫn,định hướng và có các hỗ trợ cần thiết, nhưng không phải là người giám sát và hướng dẫn các hành động cụ thể trong các công việc hàng ngày.

Coach (Huấn luyện viên) là sẽ là người hướng dẫn và giám sát từng hành vi cụ thể để giúp học viên phát triển và loại bỏ những kỹ thuật hoặc hành vi chưa đúng. Thường Coach được dùng nhiều trong lĩnh vực thể thao. Coach (Huấn luyện viên) giúp người được hướng dẫn sửa chữa các hành vi làm giảm hiệu suất của họ hoặc tăng cường những hành vi hỗ trợ hiệu suất tốt hơn xung quanh một nhóm hoạt động nhất định.

Cả Mentor và Coach đều cung cấp các hỗ trợ phát triển vô cùng quý giá. Tuy nhiên, Mentor sẽ đồng hành cùng người được hướng dẫn trong thời gian dài, trong khi Coach sẽ hướng dẫn cải thiện người khác trong một khoản thời gian ngắn.

Những việc một mentee (người được cố vấn) cần làm

– Tập trung vào việc muốn được hướng dẫn và cởi mở để nghe phản hồi từ người Mentor của bạn cho dù điều đó có tích cực hay không.

– Đừng ngại hỏi những lời khuyên về điều bạn muốn biết. Rèn luyện kỹ năng lắng nghe, tiếp thu những điều cần thiết và bỏ phần còn lại.

– Hãy xác định trước một số mục tiêu nghề nghiệp ban đầu bạn muốn.

– Thảo luận với người cố vấn của bạn về cách bạn có thể đo lường tốt nhất sự thành công và hiệu quả của mối quan hệ công việc với nhau.

– Khi bạn cam kết thực hiện một số bước nhất định trong tiến trình phát triển của mình, hãy tập trung vào các cuộc thảo luận để tìm ra hướng giải quyết vấn đề

Có thể thấy rằng vai trò của mentor đối với các mentee trẻ đang trong quá trình khởi nghiệp là vô cùng quan trọng. Họ không chỉ là người thầy mà còn là người bạn không thể thiếu trong hình trình phát triển sự nghiệp của các mentee.

Bài viết này có hữu ích với bạn không?

Click để đánh giá bài viết

Average rating 5 / 5. Vote count: 2

No votes so far! Be the first to rate this post.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chào bạn!

Nếu bạn để lại email vào ô bên dưới thì mỗi tuần,

khi tôi đăng bài mới trên blog này, tôi sẽ chủ động gửi email cho bạn

để bạn không bỏ lỡ bất kỳ thông tin hữu ích nào từ tôi!Ngô Hữu Thống